رنگ در نقوش دوره صفویه

در طراحی لباس، تعادل و پایداری هنگامی به وجود می آید که علاوه بر نقش و طرح، رنگ نیز جایگاه خاص خود را بیابد. به عبارت دیگر رنگ باید به گونه‌ای جلوه کند که زیبایی نقش و طرح پارچه را هم افزایش دهد. از آن‌جا که انسان در زندگی روزمره و مدرن خود، نیاز بسیاری به عامل زیبایی دارد.  بنابراین عنصر رنگ که تنوع، لطافت و زیبایی کافی به زندگی می‌بخشد باید مورد توجه بیشتر طراحان قرار گیرد. از این‌رو در این پژوهش برای معرفی جایگاه رنگ و اثربخشی آن در زندگی انسان‌ها به بررسی اثر رنگ بر روی پوشاک  پارچه‌های ایرانی، به ویژه در دورۀ صفویه می‌پردازیم. رنگ دو بخش تأثیرگذار دارد: بخش فیزیکی و مادی رنگ و دیگری ابعاد سمبلیک و روان‌شناختی آن، که در این تحقیق به بررسی تجزیه و تحلیل بخش دوم می‌پردازیم.

 بررسی اثرات رنگ و رابطۀ آن با قومیت، مذهب، سن، جنسیت و شخصیت انسان از دیگر مواردی است که به آن پرداخته شده است از بررسی روابط بین رنگ و پارامترهای محیطی و همچنین اثرات فردی و اجتماعی رنگ نتایجی حاصل شد که همگی بر اهمیت رنگ و نقش کلیدی آن در لباس دلالت دارد. بنابراین، چنین نتیجه‌گیری میشود که در انتخاب رنگ لباس اولاً باید دقت زیادی به عمل آید و ثانیاً این انتخاب متناسب با شرایط اجتماعی، محیطی، مذهبی، زمان، مناسبت‌های ملی، سن و جنسیت افراد صورت گیرد. در پایان مدل‌هایی نمونه جهت معرفی و ترویج در جامعه ارائه شده است.

انسان اولیه از دیرباز به عوامل زیباشناختی لباس و رنگ آن پی برده است. اما بشر در ابتدا مفهوم رنگ را از طبیعت و پدیده‌های آن آموخته است. شناخت انسان از رنگ هم‌زمان با دوره‌ای است که بشر عناصر و اجزای طبیعی را درک کرده است. به همین جهت انسان پوشاک را با رنگ و طرح‌های هنرمندانه، به هم آمیخته تا میل زیبادوستی خود را ارضا و از آن‌ها استفاده نماید. هر کدام از گروه‌های متفاوت انسانی که در مناطق مختلف دنیا زندگے می‌کنند، دارای ویژگی‌های ملیتی و قومی ویژه‌ای هستند و با توجه به شرایط گوناگون منطقه‌ای و محیطی، تن‌پوش ویژه‌ای به خود اختصاص داده‌اند. زیبایی و جلوه‌های ظاهری همچون رنگ و نقش نخستین ویژگی ای است که در مورد هنر به ذهن انسان خطور میکند.

صادرات انواع پارچه‌های بافته ‌شده در آن زمان، تجارت سودمندی برای ایرانیان به همراه داشت. پوشاک فاخر این دوره با رنگ‌های بدیعی همچون آبی فیروزه‌ای، عنابی روشن، و رنگ‌های ملایم‌تری مانند گل‌بهی، آجری، قهوه‌ای، و سبز موجب تحیر سیاحان و سُفرای اروپایی می گردید.

برای این که هویت، اصالت فرهنگی و قومی، و استقلال ملی حفظ شود و یا ارتقاء یابد، نیاز به آگاهی از تاریخ و زندگی گذشتگان است تا بتوان از پوشاک در آینده استفادۀ بهینه کرد. در این پژوهش با مطالعه بر روی این دورۀ تاریخی به بررسی روابط بین رنگ و سایر پارامترهای محیطی و همچنین فردی، اجتماعی و مذهبی نقش کلیدی رنگ در لباس می پردازیم.

رنگ در نقوش دوره صفویه

  • نویسنده : مدیر سیستم
    • امتیاز :
    • 3
    • 0
  • تاریخ انتشار : 1396/03/06
  • تعداد مشاهده : 509 بار